Czeska edukacja i myśl społeczna. Studia i szkice pedagogiczne

Bogusław Śliwerski

doi:10.18778/8331-134-0

Keywords: czeska edukacja, myśl społeczna, pedagogika, teorie szkoły, komparatystyka

Published: April 12, 2023

Categories: Pedagogy, Open Access

Downloads

PDF Polish

Studia i szkice pedagoga współpracującego z uczonymi i pedagogami z Czeskiej Republiki są analizą transformacji w naukach społecznych i humanistycznych tego kraju oraz przemian i wyzwań oświatowych. Autor przybliża mało obecną w polskiej humanistyce myśl pedagogiczną i społeczną sąsiedniego kraju, która jest niezwykle bliska polskiej kulturze i tradycji badawczej. Nieznajomość języka czeskiego w Polsce jest jedynie kompensowana przekładami dzieł literatury pięknej. Brakuje jednak wglądu w pedagogiczne badania naukowe, znakomite publikacje i projekty reform szkolnych, które stanowią przykład kierowania się w ich realizacji uniwersalizmem i racjonalnością pedagogiczną. Niniejsze studia są zarazem zachętą dla polskich nauczycieli, polityków i władz oświatowych, samorządowców oraz badaczy do konfrontowania własnych podejść, orientacji czy paradygmatów badawczych z kulturotwórczą myślą i profesjonalną pragmatyką Czechów. Czytelnicy znajdą tu rekonstrukcję czeskich rozpraw z antropologii kulturowej, etnologii, filozofii, socjologii, które to nauki stanowią cenne źródło dla rozwoju idei kształcenia i wychowania młodych pokoleń. Pedagodzy poznają najnowsze podejścia teoretyczne z filozofii edukacji, dydaktyki ogólnej, pedagogiki społecznej, porównawczej i pedagogiki szkolnej. Z uwagi na silny związek w tym kraju między nauką a praktyką edukacyjną nie pominięto dokonań pedagogiki szkolnictwa wyższego, w tym etycznych warunków prowadzenia badań empirycznych. Badania myśli pedagogicznej wymagają interpretacji, poznania tkwiących w nich zapożyczeń i podobieństw, kontekstów kulturowych, by można było lepiej zrozumieć założenia reform szkolnych twórców doktryn i kierunków pedagogicznych w Czechach. Całość wieńczą studia z prognostyki pedagogicznej i politycznej.

Bogusław Śliwerski, Uniwersytet Łódzki, Wydział Nauk o Wychowaniu, Katedra Teorii Wychowania, 91-408 Łódź, ul. Pomorska 46/48

Bogusław Śliwerski – pedagog, profesor Uniwersytetu Łódzkiego; doktor honoris causa UMCS w Lublinie (2014), UKW w Bydgoszczy (2016), KUL w Lublinie (2017), Narodowej Akademii Nauk Pedagogicznych Ukrainy (2019) i UKSW w Warszawie (2020); przewodniczący Komitetu Nauk Pedagogicznych PAN (2011-2019); członek Rady Doskonałości Naukowej (2019–2023). Ostatnio wydał m.in.: Wprowadzenie do teorii krytykoznawstwa. Krytyka naukowa (nie tylko) w pedagogice (Kraków 2021), Pedagogika holistyczna. Studium z perspektywy metanauk społecznych (Warszawa 2020), [Kontr-]rewolucja oświatowa. Studium z polityki prawicowych reform edukacyjnych (Łódź 2020), Turystyka habilitacyjna Polaków na Słowację w latach 2008–2016. Studium krytyczne (Łódź 2018).

Bakalář P. (2003), Tabu v socíalních vědách, Praha: VOTOBIA.

Balvin J. (2007), Aspekty narodowe i humanistyczne w kształceniu uczniów romskich, tłum. B. Śliwerski, [w:] Pedagogika alternatywna – Postulaty, projekty i kontynuacje, t. 2, Innowacje edukacyjne i reformy pedagogiczne, red. B. Śliwerski, Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”, s. 393–408.

Balvin J. (2008), O zmianie z autorytarnego sposobu kształcenia na edukację demokratyczną w szkołach z uczniami romskimi w Czechach i na Słowacji, tłum. B. Śliwerski, „Wychowanie na co Dzień”, nr 1–2, s. 10–14.

Bendl S. (2002), Współczesne dylematy wychowania moralnego w Czechach, tłum. B. Śliwerski,

„Edukacja Alternatywna Rocznik”, nr 1, s. 233–240.

Bielecka-Prus J. (2010). Transmisja kultury w rodzinie i w szkole. Teoria Basila Bernsteina, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Blažek I. (2010), „Pravo” z dn. 29.04, s. 4.

Bobrowska-Nowak W., Drynda D., Adamczykowa Z. (1998), Słownik pedagogów polskich, Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.

Boudon R. (2008), Efekt odwrócenia. Niezamierzone skutki działań społecznych, tłum. A. Karpowicz, Warszawa: Oficyna Naukowa.

Bourdieu P., Passeron J.-C. (2011), Reprodukcja. Elementy teorii systemu nauczania, tłum. E. Neyman, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Braumová Z. (2021), Postoje učitelů primární edukace k výuce poezie a poezií v České republice, Rozprawa doktorska napisana pod kierunkiem prof. dr. hab. Bogusława Śliwerskiego, dr h.c. multi, Wrocław: Wydział Nauk Pedagogicznych Dolnośląskiej Szkoły Wyższej we Wrocławiu.

Braumová Z. (2022), Školní krůčky k niternosti. Poezie v edukaci, Liberec: H&H, Vyšehradská s.r.o. Budajczak M. (2004), Edukacja domowa, Gdańsk: GWP.

Budzyńska-Daca A. (2005), Cnoty i retoryka w dziele Sebastiana Petrycego z Pilzna, Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.

Chlup O., Kubálek J., Uher J. (1938), Pedagogická encyklopedie, Praha: Novina.

Chlupatý R. (red.) (2020), Orwell na steroidech. Průvodce chaosem 21. století, Praha: 65.pole. Cichá M. (red.) (2014), Integrální antropologie, Praha: TRITON.

Cipro M. (1984), Provodce dějinami výchovy, Praha: Panorama. Cipro M. (1987), Principy výchovy, Praha: Univerzita Karlova.

Cipro M. (1988), Portrety pedagogů, Praha: vlastním nákladem. Cipro M. (1996), Vychová a společnost, Praha: vlastním nákladem. Cipro M. (2001), Slovník pedagogů, Praha: vlastním nákladem.

Cipro M. (2002a), Encyklopedie. Prameny výchovy. Galerie svĕtových pedagogů, svazek I – od starověku k osvícenství, Praha: vlastním nákladem.

Cipro M. (2002b), Encyklopedie. Prameny výchovy. Galerie svĕtových pedagogů, svazek II – devatenácté století, Praha: vlastním nákladem.

Cipro M. (2002c), Encyklopedie. Prameny výchovy. Galerie svĕtových pedagogů, svazek III – dvacáté století, Praha: vlastním nákladem.

Cipro M. (2003a), Biografistyka a pedagogika, tłum. B. Śliwerski, „Edukacja Alternatywna”, nr 1, s. 17–21.

Cipro M. (2003b), Němečtí pedagogové, Praha: vlastním nákladem. Čabalová D. (2011), Pedagogika, Praha: Grada.

Delors J. (1998), Edukacja. Jest w niej ukryty skarb, Raport dla UNESCO Międzynarodowej Komisji do spraw Edukacji dla XXI wieku, pod przewodnictwem Jacques’a Delorsa, tłum. W. Rabczuk, Warszawa: Stowarzyszenie Oświatowców Polskich, Wydawnictwa UNESCO.

Dobiasz-Krysiak M. (2021), Szkoła transformacji. O szkole waldorfskiej w dobie przełomu demokratycznego, Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Dolata R. (2008), Szkoła – segregacje – nierówności, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.

Dopita M. (2007), Pierre Bourdieu o umění, výchově a společnosti, Olomouc: Uniwerzita Palackého v Olomoucí.

Dudzikowa M. (1996), Osobliwości śmiechu uczniowskiego, Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”. Dudzikowa M., Jaskulska S., Wawrzyniak-Beszterda R., Bochno E., Bochno I., Knasiecka-Falbierska K., Marciniak M. (2011), Kapitał społeczny w szkołach różnego szczebla. Diagnoza i uwarunkowania, t. 2, Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Dudzikowa M., Jaskulska S., Wawrzyniak-Beszterda R., Bochno E., Bochno I., Knasiecka-Falbierska K., Marciniak M. (2013), Oblicza kapitału społecznego uniwersytetu. Diagnoza – interpretacja – konteksty, t. 4, Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Dvořáček J. (1947), Methodologické problemy pedagogiky a didaktiky, Brno: Komenium – učitelské nakladatelství, společnost s r.o.

Dvořák D., Dvořáková M. (2018), Kurikulární reformy v anglofonních zemích: tři případy proměny historického učiva v primárním vzdělávání, „ORBIS SCHOLAE”, 12(1), s. 135−157.

Dvořák D., Urbánek P., Starý K. (2014), High autonomy and low accountability: Case study of five Czech schools, „Pedagogická orientace”, 24(6), s. 919–940.

Dvořáková V., Smrčka J. (2018), Lesk a bída vzdělávání, Praha: Euromedia Gropu a.s. – Knižní klub v edici Universum.

Dvořáková M., Kolář Z., Tvrzová I, Váňová R. (2015), Základní učebnice pedagogiky, Praha: Grada.

Edmunds F. (1996), Szkoły waldorfskie na świecie i w Polsce, Warszawa: Wydawnictwo Spektrum.

Feřtek T. (2015), Co je nověho ve vzdělávání, Praha: Nová beseda z. s.

Frankl V.E. (2021), O sensie życia. Ze wstępem Joachima Bauera, przeł. E. Kochanowska, Warszawa: Wydawnictwo Czarna Owca.

Garstka T., Śliwerski A. (2019), Psychopedagogiczne mity 2. Dlaczego warto pytać o dowody, Warszawa: Wolters Kluwer.

Gillernová G. (2003), O profesjonalnych umiejętnościach nauczyciela, tłum. B. Śliwerski, „Rocznik Edukacji Alternatywnej”, nr 1, s. 179–189.

Głażewski M. (1996), O witalności szkoły, Zielona Góra: Wydawnictwo WSP w Zielonej Górze.

Gromkowska-Melosik A., Szymański M.J. (red.) (2014), Edukacja i nierówność. Trajektorie sukcesu i marginalizacji, Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.

Havel V. (1991), Angst vor der Freiheit. Reden des Staatspräsidenten, przeł. J. Bruss, G. Heißig, Reinbek bei Hamburg: Rowohlt Taschenbuch.

Havlík R., Koťa J. (2002), Sociologie výchovy a školy, Praha: Portál.

Heindrich J. (1926), Filosofické proudy v současné pedagogice, Praha: nakladem „Dědictví Komenského”.

Helus Z. (1982), Pojetí žáka a perspektivy osobnosti, Praha: SPN.

Helus Z. (1984), Vyznat se v dětech, Praha: SPN.

Helus Z. (2007), Sociální psychologie pro pedagogy, Praha: Grada.

Helus Z. (2009a), Dítě v osobnostním pojetí, Praha: Portál.

Helus Z. (2009b), Osobnost a její vývoj, Praha: Univerzita Karlova – Pedagogická fakulta.

Helus Z. (2011), Úvod do psychologie, Praha: Grada.

Hitler A. (2020), Mein Kampf. Moja walka. Edycja krytyczna, tłum. E.C. Król, Warszawa: Bellona.

Hofstede G. (2000), Kultury i organizacje, Warszawa: Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne.

Hofstede G., Hofstede G.J., Minkov M. (2011), Kultury i organizacje, wyd. 3, tłum. M. Durska, Warszawa: Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne.

Holt J. (2007), Zamiast edukacji. Warunki do uczenia się przez działanie, tłum. D. Konowrocka, wprowadzenie B. Śliwerski, Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Honová Š. (2021), Pes v procesu vzdělávání. (Možnosti a omezení na prvním stupni základní školy v ČR), Rozprawa doktorska napisana pod kierunkiem prof. dr. hab. Bogusława Śliwerskiego, dr h.c. multi, Wrocław: Wydział Nauk Pedagogicznych Dolnośląskiej Szkoły Wyższej we Wrocławiu.

Hrazdil A. (1934), Střední školství v dvanácti státech evropských, Praha: Státní Nakladatelství.

Illich I. (2010), Odszkolnić społeczeństwo, tłum. Ł. Mojsak, Warszawa: Wydawnictwo bęc zmiana.

Janík T. (2019), Nedĕlní pedagogické krasořeči, Brno: Muni Press.

Janík T. (2020), Mýty. Omyly. Nepravdy. O chibách ve vzdĕlávání a pedagogice, Brno: Masarykova Univerzita.

Kabát J. (2011), Psychologie komunismu: Ojedinělý pohled na čtyřicetileté období komunismu u nás, Praha: Nakladatelství Práha.

Kádner O. (1923a), Dějiny pedagogiky. Díl I., Do konce středověku. Vydání druhé, opravené a rozšířené, v Praze: nákladem České grafické unie a.s.

Kádner O. (1923b), Dějiny pedagogiky. Díl II., Od renesance a reformace do konce století osmnáctého. Svazek II. Vydání druhé opravené a rozšířené, v Praze: nákladem České grafické unie a.s.

Kádner O. (1923c). Dějiny pedagogiky. Díl III., Vývoj theorií pedagogických od konce století osmnáctého. Svazek I. Vydání druhé, opravené a rozšířené, v Praze: nákladem České grafické unie a.s.

Kasper T., Kasperová D. (2008), Dějiny pedagogiky, Praha: GRADA.

Kaščák O., Pupala B. (2012), Škola zlatých golierov. Vzdelávanie v ére neoliberalizmu, Praha: SLON.

Kašparová I. (2020), Domácí vzdělávání, Praha: Univerzita Karlova, Pedagogigcká fakulta.

Katrňák T. (2004), Odsouzeni k manuální práci. Vzdělanostní reprodukce v dělnické rodině, Praha: SLON.

Kawecki I. (1996), Etnografia i szkoła, Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Keller J., Tvrdý L. (2008), Vzdělanostní společnost? Chrám, výtah a pojišťovna, Praha: SLON.

Klus-Stańska D. (2018), Paradygmaty dydaktyki. Myśleć teorią o praktyce, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Konaszewski, K. (2020), Pedagogika wrażliwa na resilience. Studium teoretyczno-empiryczne, Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Kořistka K.F. (1863), Der höhere polytechnische Unterricht in Deutschland, in der Schweiz, in Frankreich, Belgien und England: Ein Bericht an den h. Landesausschuss des Königsreichs Böhmen, Gotha: Verlag von Rudolf Besser.

Kościelniak M. (2019), Pedagogiczna teoria szkoły. Studium na podstawie niemieckich teorii szkoły, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Kowalewska B. (2013), Mam czas dla dziecka. Pedagogika waldorfska dla najmłodszych. Propozycja alternatywnej kultury wychowania w domu, przedszkolu i w żłobku, Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Kraus J. (2013), Helikopter Eltern. Schluss mit Förderwahn und Verwöhnung, Reinbeck bei Hamburg: Rowohlt.

Kreidl M. (2008), Cesty ke vzdělání. Vzdělanostní dráhy a vzdělanostní nerovnosti v socialismu, Plzeň: Fakulta Filozoficka ZU.

Kudláčova B. (2009), Dejiny pedagogického myslenia, prvé vydanie, Bratislava: Typi Universitatis Tyrnaviensis/VEDA.

Kujawiński J. (2010), Ewolucja szkoły i jej współczesna wizja, Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.

Kuper A. (1987), Między charyzmą i rutyną. Antropologia brytyjska 1922–1982, tłum. K. Kaniowska, Łódź: Wydawnictwo Łódzkie.

Kupisiewicz C. (2006), Szkoła w XX wieku. Kierunki i próby przebudowy, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Kupisiewicz C. (2010), Szkice z dziejów dydaktyki, Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Kurdybacha Ł. (red.) (1965), Historia wychowania, tom I, Warszawa: PWN.

Kwieciński Z. (2002a), Wykluczanie. Badania dynamiczne i porównawcze nad selekcjami szkolnymi na pierwszym progu szkolnictwa, Toruń: Wydawnictwo UMK.

Kwieciński Z. (2002b), Nieuniknione? Funkcje alfabetyzacji w dorosłości, Toruń–Olsztyn: Wydawnictwo UMK.

Kwieciński Z., Śliwerski B. (red.) (2019), Pedagogika, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Lechta V. (2010), Pedagogika inkluzyjna, tłum. B. Śliwerski, [w:] Pedagogika. Subdyscypliny i nauki o edukacji, t. 4, Gdańsk: GWP, s. 321–335.

Lukášová (Kantorková) H., Malinová M. (2001). Ewaluacja procesu kształcenia przez studentów pedagogiki wczesnoszkolnej w Ostrawie (Czeska Republika) i Jönköping (Szwecja), tłum. B. Śliwerski, [w:] Kształcenie i doskonalenie nauczycieli (dla) edukacji alternatywnej, red. W. Mikołajewicz, Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”, s. 165–174.

Mašek J.L. (1882), O vývoji průmyslového školství v Rakousku, v Německu, ve Švýcarsku, v Holandsku, v Belgii, ve Francii a na Rusi, Praha: F. Šimáček.

Matějů P., Straková J., Veselý A. (2010), Nerovnosti ve vzdělávání. Od měření k řešení, Praha: SLON.

Matějů P., Straková J. (red.) (2006), (Ne)rovné šance na vzdělání. Vzdělánostní nerovnosti v České Republice, Praha: Academia.

Mazel A. (1922), Německá škola v přerodu. Obrázky ze studijního pobytu v Německu, zvláště v Lipsku, Zábřeh: Osvětová knihovna (Jiří V. Klíma, František Merta).

Mikiewicz P. (2014), Kapitał społeczny a edukacja, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Mikiewicz P. (2016), Socjologia edukacji, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Motyková J. (2022), Vzdělanostní aspirace mladých lidí vychovávaných v dětských domovech v České republice na prahu sekundárního a terciárního vzdělání, Rozprawa doktorska napisana pod kierunkiem prof. dr. hab. Bogusława Śliwerskiego, dr h.c. multi, Wrocław: Wydział Nauk Pedagogicznych Dolnośląskiej Szkoły Wyższej we Wrocławiu.

Mozga T. (2011), Slovo Úvodem, [w:] Česká vize. Hledání identity 21. století…, red. T. Mozga, Brno: DIALOG Centrum.

Mozga T. (red.) (2011), Česká vize. Hledání identity 21. století…, Brno: DIALOG Centrum.

Możdżeń S.I. (2000), Historia wychowania 1918–1945, Kielce: Wydawnictwo Stachurski.

Nawrot-Borowska M. (2011), Nauczanie domowe na ziemiach polskich w II połowie XIX i początkach XX wieku – zapatrywania teoretyczne i praktyka, Bydgoszcz: Wydawnictwo Naukowe UKW.

Okoń W. (1993), Wizerunki sławnych pedagogów polskich, Warszawa: WSiP.

Okoń W. (1997), Dziesięć szkół alternatywnych, Warszawa: WSiP.

Ondrejkovič P. (1998), Úvod do sociológie výchovy, Bratislava: VEDA.

Orczyk A. (2008), Zarys historii szkolnictwa i myśli pedagogicznej, Warszawa: Wydawnictwo Akademickie „Żak”.

Ostolska M. (2021), Szkoły waldorfskie w Polsce. Konteksty, źródła, współczesność, Warszawa: Wydawnictwo APS.

Palouš R. (1991), K filosofii výchovy. Východiska fundamentální agogiky, Praha: SPN.

Palouš R. (1996), Totalismus a holismus, Praha: Karolinum.

Palouš R. (2000), Svĕtovĕk a Časování, Praha: Vyšehrad.

Palouš R. (2010), Filosofická reflexe nĕkolika pojmů školské pedagogiky, Praha: Univerzita Karlova v Praze, Nakladatelství Karolinum.

Paluch A.K. (1990), Mistrzowie antropologii społecznej: rzecz o rozwoju teorii antropologicznej, Warszawa: PWN.

Pařízek V. (1967), Pedagogické problémy vzdĕlávacích soustav. Srovnávací studie, Praha: Academia.

Pavličiková H., Somr M. (2016), Czech Media Education at the Crossroads, „Studia z Teorii Wychowania”, nr 2(15), s. 101–108.

Pelcová N. (2001), Vzorce lidství. Filosofie o člověku a výchově, Praha: ISV Nakladatelství.

Petrusek M., Miltová A., Vodáková A. (red.) (1994), Sociologické školy, směry, paradigmata, Praha: Sociologický ústav AV ČR.

Pilný I. (2020), Hledáme Nové Amose. Učit nebo vzdĕlávat?, Velké Přilepy: Olympia.

Prokop J. (2001), Plan Daltoński w Brnie, tłum. B. Śliwerski, [w:] Nowe konteksty (dla) edukacji alternatywnej XXI wieku, red. B. Śliwerski, Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”, s. 545–560.

Průcha J. (1994), Alternativní školy, Hradci Králové: Vysoká Škola pedagogická, Gaudeamus.

Průcha J. (1996), Alternativní školy, Praha: Portál.

Průcha J. (1997), Moderní pedagogika. Vĕda o edukačních procesech, Praha: Portál.

Průcha J. (1999), Vzdĕlávání a školství ve světě. Základy mezinárodní komparace vzdělávacích systémů, Praha: Portál.

Průcha J. (2000), Přehled pedagogiky. Úvod do studia oboru, Praha: Portál.

Průcha J. (2001), Alternativní školy a inovace ve vzdělávání, Praha: Portál.

Průcha J. (2004), Pedagogika porównawcza. Podstawy międzynarodowych badań oświatowych. Podręcznik akademicki, red. B. Śliwerski, tłum. M. Politowicz, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Průcha J. (2006), Pedeutologia, tłum. B. Śliwerski, [w:] Pedagogika. Pedagogika wobec edukacji, polityki oświatowej i badań naukowych, Gdańsk: GWP, s. 293–316.

Průcha J. (2011), Vališová A., Kasíková H. (ed.), Pedagogika pro učitele, „Pedagogika”, R. LXI, s. 418–419.

Průcha J. (2015), Česká vzdělanost. Mulitidisciplinární pohled na fenomen národní kultury, Praha: Wolters Kluwer.

Průcha J. (red.) (2009), Pedagogická Encyklopedie, Praha: Portál.

Přihoda V. (1934), Jednotná škola bulharská studie ze srovnávací pedagogiky, Praha: Dědictví Komenského.

Pyrzyk I. (1998), Prekursorzy pedagogiki opiekuńczej, Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek.

Řehka K. (2017), Informační válka, Praha: Academia.

Röhner R., Wenke H. (2003), Daltonské vyučování. Stále živá inspirace, tłum. K. Čechová, Brno: Paido – edice pedagogické literatury.

Rýdl K. (1994). Alternativní pedagogické hnutí v současné společnosti, Brno: nakladem vlastním.

Rýdl K. (1995), Problemy i tendencje czeskiej pedagogiki w kontekście europejskim, tłum. B. Śliwerski, [w:] Pedagogika alternatywna – dylematy teorii, red. B. Śliwerski, Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”, s. 313–326.

Rýdl K. (1998a), Przemiany polityczne i pedagogiczne paradygmaty w Republice Czeskiej, tłum. B. Śliwerski, „Społeczeństwo Otwarte”, nr 1, s. 3–7.

Rýdl K. (1998b), Pedagogiczne problemy autonomii szkoły, tłum. B. Śliwerski, „Edukacja i Dialog”, nr 4, s. 38–40.

Rýdl K. (1998c), Paradygmaty nowych doktryn pedagogicznych w Republice Czeskiej, tłum. B. Śliwerski, [w:] Pedagogika alternatywna – dylematy teorii i praktyki, red. B. Śliwerski, Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”, s. 59–66.

Rýdl K. (1998d), Jak dosáhnout spoluzodpovědnosti žáka. Daltonský plan jako výzva – metody a formy prace na 2. stupni ZŠ a na středních školách, Praha: Agentura STROM.

Rýdl K. (2001a), Pedagogiczne problemy autonomii szkoły. Od bajki do merytorycznej debaty, tłum. B. Śliwerski, [w:] Pedagogiczne drogowskazy, red. B. Juraś-Krawczyk, B. Śliwerski, Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”, s. 122–126.

Rýdl K. (2001b), Polityka oświatowa wobec programów szkolnych w Republice Czeskiej, tłum. B. Śliwerski, [w:] Nowe konteksty (dla) edukacji alternatywnej XXI wieku, red. B. Śliwerski, Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”, s. 379–387.

Šeďová K. (2013), Humor ve škole, Brno: Masarykova univerzita.

Simonová N. (2011), Vzdělánostní nerovnosti v české společnosti. Vývoj od počátku 20. století do současnosti, Praha: SLON.

Simonová J., Straková J. (2005), Vymezení hlavních problémů ohrožujících realizaci kurikulární reformy, Praha: SKAV, o. s.

Singule F. (1966), Pedagogické směry 20. století v kapitalistických zemích, Praha: SPN.

Slavík J., Janík P., Najvar P., Knecht P. (2017), Transdisciplinární didaktika o učitelskèm sdilení a zvyšování výuky napříč obory, Brno: Masarykova Univerzita Pedagogická fakulta.

Somr M. (1971), Nástin dějin školství a pedagogiky, Praha: MON.

Somr M. (1988), Idea vzdělání a dialektika vzdělávání, Praha: SPN.

Somr M. (2008), Kapitoly z didaktiky vzdělávání dospělých, Č. Budějovice: PF JU.

Somr M. (2009), Kapitoly z dějin filosoficko-pedagogického myšlení, Č. Budějovice: PF JU.

Somr M. (2010), Vědění je moc – Scientia potestas est, Č. Budějovice: PF JU.

Somr M. (2011), Hegelova edukační teorie, Č. Budějovice: PF JU.

Somr M. (2013), Jan Ámos Komenský, Č. Budějovice: PF JU.

Somr M. (2014), Vivat Comenius (Disident a exulant v přílivu a odlivu času), „Studia z Teorii Wychowania”, nr 2(9), s. 9–32.

Somr M., Pavličiková H. (2015), Fichte’s concept of the educated man and the idea of education, „Studia z Teorii Wychowania”, nr 2(11), s. 19–29.

Soukup V. (2000), Přehled antropologických teorií kultury, Praha: Portál, s.r.o.

Soukup V. (2011), Antropologie. Teorie človĕka a kultury, Praha: Portál.

Spillane J.P. (2012), The more things change, the more things stay the same?, „Education and Urban Society” 44(2), s. 123–127.

Spitzer M. (2013), Cyfrowa demencja. W jaki sposób pozbawiamy rozumu siebie i swoje dzieci, Słupsk: Wydawnictwo Dobra Literatura.

Šolcová I. (2009), Vývoj resilience v dĕtství a dospĕlosti, Praha: Grada Publishing.

Štverák V. (1997), Obecná a srovnávací pedagogika, Praha: Karolinum Nakladatatelství Univerzity Karlovy.

Sztobryn S., Świtka M. (2006), Polskie badania nad myślą pedagogiczną w latach 1900–1939.

Parerga, Gdańsk: GWP.

Szymański M.J. (1996), Selekcyjne funkcje szkolnictwa a struktura społeczna, Warszawa: IBE.

Szymański M.S. (1992), Niemiecka pedagogika reformy 1890–1933, Warszawa: WSiP.

Śliwerski B. (1998a), Współczesne teorie i nurty wychowania, Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Śliwerski B. (1998b), Jak zmieniać szkołę. Studia z pedagogiki porównawczej i polityki oświatowej, Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Śliwerski B. (2000), Václav Soukup, Přehled antropologických teorií kultury, s.r.o., Praha 2000, ss. 230, „Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja”, nr 3, s. 121–127.

Śliwerski B. (2003), Podstata sebevýchovy, „Učitelské Listy”, č. 6/02–03, unor, s. 14–15.

Śliwerski B. (2005), Pedagogika jako hipermarket vĕd o výchovĕ, [w:] Promĕny pedagogiky, red. J. Prokop, M. Rybičková, Praha: Univerzita Karlova v Praze, s. 59–66.

Śliwerski B. (2009), Współczesna myśl pedagogiczna. Znaczenia, klasyfikacje, badania, Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Śliwerski B. (2010), Teoretyczne i empiryczne podstawy samowychowania, Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Śliwerski B. (2018), Turystyka habilitacyjna Polaków na Słowację w latach 2005–2016. Studium krytyczne, Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Śliwerski B. (2019), Pedagogika planu daltońskiego, [w:] Pedagogika, red. Z. Kwieciński, B. Śliwerski, wyd. nowe, zmienione, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, s. 749–776.

Śliwerski B. (2021), Wprowadzenie do teorii krytykoznawstwa. Krytyka naukowa (nie tylko) w pedagogice, Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Ústecký Kraj. Výsledky žáků nerovnosti. Struktura a charakteristika soustavy oblivňující vzdĕlávací výsledky (2020), Praha: Česka školní inspekce.

Vališova A. (1995), Autorytet a manipulacja – problem kierowania rozwojem, tłum. B. Śliwerski, [w:] Pedagogika alternatywna – dylematy teorii, red. B. Śliwerski, Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”, s. 321–326.

Vališova A. (2001), Czy mamy do czynienia z upadkiem autorytetu w wychowaniu?, tłum. B. Śliwerski, [w:] Nowe konteksty (dla) edukacji alternatywnej XXI wieku, red. B. Śliwerski, Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”, s. 191–199.

Vališová A. (2007), Mit idealnego nauczyciela? Założenia a rzeczywistość, tłum. B. Śliwerski, [w:] Pedagogika alternatywna – Postulaty, projekty i kontynuacje, t. 2: Innowacje edukacyjne i reformy pedagogiczne, red. B. Śliwerski, Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”, s. 87–92.

Vališová A. (2008), Autorytet jako problem pedagogiczny, tłum. B. Śliwerski, „Studia Edukacyjne”, nr 7, s. 25–40.

Vališová A., Kasíková H. (red.) (2011) Pedagogika pro učitele, Praha: Grada.

Váňová M. (1998), Teoretické a metodologické otázky srovnávací pedagogiky, Praha: Pedagogická fakulta Univerzity Karlovy v Praze.

Váňová M. (2006), Pedagogika porównawcza, tłum. J. i A. Urbanowie, [w:] Pedagogika. Pedagogika wobec edukacji, polityki oświatowej i badań naukowych, t. 2, Gdańsk: GWP, s. 9–104.

Vybíral Z. (2006), Současná kritická psychologie, Praha: ACADEMIA.

Vybíral Z. (2017), Co je nového v psychologii, Praha: Nová beseda z. s.

Walterová E., Černý K., Greger D., Chvál M. (2010), Školství – věc (ne)veřejná? Názory veřejnosti na školu a vzdelávání, Praha: Karolinum.

Wasiukiewicz J. (2003), Pedagogika waldorfska w teorii i praktyce, Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.

Woynarowska B., Kowalewska A., Izdebski Z., Komosińska K. (2010), Biomedyczne podstawy kształcenia i wychowania, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Wróbel A. (2006), Wychowanie a manipulacja, Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Wróbel A. (2008), Výchova a manipulace. Podstata manipulace, mechanizmy a proces, vynucování a násilí, propaganda, tłum. F. Koky, Praha: Grada.

Wróbel A. (red.) (2010), Nauczyciel w krajach postsocjalistycznych jako sprawca i ofiara manipulacji. Studium teoretyczno-empiryczne, Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Zemło M. (2013), Między szkołą a domem. Konteksty socjalizacyjne młodzieży szkół ponadpodstawowych, Lublin: Wydawnictwo KUL.

dbl (2012), klaus-porusil-ustavu-tvrdi-pithart, http://www.lidovky.cz/klaus-porusil-ustavu-tvrdi-pithart--dbl-/ln_domov.asp?c=A120228_230139_ln_domov_mpr (dostęp: 28.02.2012).

DiWiWeb, http://didacticaviva.ped.muni.cz/ (dostęp: 3.08.2022).

Havel V. (2011), Inwazja zaskoczyła mnie podczas kolacji, http://www.dziennik.pl/opinie/article223618/Inwazja_zaskoczyla_mnie_podczas_kolacji.html (dostęp: 19.12.2011).

Janík T. (2015), Škola na kruhovém objezdu aneb když se to vezme kolem a kolem…, http://www.ceskaskola.cz/2015/12/tomas-janik-skola-na-kruhovem-objezdu.html (dostęp: 14.02.2022).

Kałach M., Jasińska A. (2011), Licealiści wypowiedzieli wojnę szkole, bo chcą nosić dekolty, dredy i tatuaże, „Dziennik Łódzki” z dn. 26.01, http://chetkowski.blog.polityka.pl/?p=1190 (dostęp: 26.01.2011).

Komeński J.A. (1883), Wielka dydaktyka Jana Amosa Komeńskiego, przeł. H. Wernic, Warszawa: Nakładem Redakcyi Przeglądu Pedagogicznego, http://pbc.up.krakow.pl/dlibra/docmetadata?id=689&from=publication (dostęp: 2.08.2022).

Na webu jsou videa z vyuky. Učitele mohou porovnat svou praci, http://www.novinky.cz/veda-skoly/193624-na-webu-jsou-videa-z-vyuky-ucitele-mohou-porovnat-svou-praci.html (dostęp: 11.03.2010).

Nodzyńska P. (2021), Psychiatra dziecięcy: W pandemii wzrosły depresje u dzieci. Moi koledzy już nie dają rady, a problem dopiero narasta, https://wyborcza.pl/7,82983,27155587,psychiatradzieciecy-w-pandemii-wzrosly-depresje-u-dzieci.html (dostęp: 6.02.2023).

Pedagogická Encyklopedie, http://obchod.portal.cz/ostatni/pedagogicka-encyklopedie/30016/ (dostęp: 10.01.2010).

Praska Wiosna, https://pl.wikipedia.org/wiki/Praska_Wiosna (dostęp: 28.10.2022).

Předpoklady k dokončení studia na UJAK prověří komise, https://ct24.ceskatelevize.cz/domaci/1504498-predpoklady-k-dokonceni-studia-na-ujak-proveri-komise (dostęp: 2.08.2022).

Tricarico T. (2014), Heimkinder műssen fűr Recht auf Bildung kämpfen, https://www.welt.de/wirtschaft/karriere/bildung/article128367045/Heimkinder-muessen-fuer-Recht-auf-Bildung-kaempfen.html (dostęp: 27.10.2022).

Tyden inovaci, https://www.elai.cz/tyden-inovaci-2018-predstavi-spicky-vyzkumu-umele-inteligence--vystoupi-i-robotka-sophia/ (dostęp: 12.10.2018).

Uher J. (1930), Základy americké výchovy, https://www.digitalniknihovna.cz/mzk/view/uuid:b821e9a0-5813-11e3-ac69-005056827e51?page=uuid:c6f83220-99e2-11e3-a880-5ef3fc9ae867 (dostęp: 28.10.2022).

Vaníčková M. (2009), Alternativní školství ano, ale za jakou cenu, http://www.ceskaskola.cz/2009/03/michaela-vanickova-alternativni.html (dostęp: 21.12.2022).

Vaníčková M. (2020), Alternativní školství ano, ale za jakou cenu, http://vanickova.blog.respekt.cz/c/72859/Alternativni-skolstvi-ano-ale-za-jakou-cenu.html (dostęp: 8.08.2010).

Wyniki projektu: Historia ponad granicami, http://www.pctesin.cz/HHN/wyniki-projektu.html (dostęp: 2.08.2022).

Zmarł Vaclav Havel, http://serwisy.gazeta.pl/wyborcza/1,34474,3245067.html (dostęp: 19.12.2011). http://iforum.cuni.cz/IFORUM-14464.html (dostęp: 7.02.2023).

http://waldorfcritics.org/ (dostęp: 20.02.2023).

http://www.asociacedalton.cz/?page=asociace (dostęp: 20.09.2017).

http://www.bipomat.de (dostęp: 20.02.2023).

http://www.lidovky.cz/strahovsky-opat-podekoval-zemanovi-za-postoj-k-putnove-profesure-1d3-/zpravy-domov.aspx?c=A130517_164246_ln_domov_vs (dostęp: 7.02.2023).

http://www.lidovky.cz/tri-plus-jeden-duvod-proc-zeman-nema-rad-putnu-fo8-/zpravy-domov.aspx?c=A130517_153049_ln_domov_pef (dostęp: 7.02.2023).

http://www.lidovky.cz/zeman-putnu-profesorem-nejmenuji-duvody-nereknu-nechci-ho-ponizovat-12s-/zpravy-domov.aspx?c=A130517_114835_ln_domov_mpr (dostęp: 7.02.2023).

http://www.osu.cz/index.php?kategorie=55 (dostęp: 7.02.2023).

http://www.vuppraha.cz/o-kurikularnich-reformach-evropy-se-bude-jednat-v%c2%a0praze (dostęp: 7.02.2023).

https://dspace.uni.lodz.pl/xmlui/bitstream/handle/11089/285/243253.pdf?sequence=1&isAllowed=y (dostęp: 20.02.2023).

https://pl.wikipedia.org/wiki/Karta_77 (dostęp: 7.02.2023).

Downloads

Download data is not yet available.

License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

How to Cite

Śliwerski, Bogusław. 2023. Czeska Edukacja I myśl społeczna. Studia I Szkice Pedagogiczne. Poland: Lodz University Press. https://doi.org/10.18778/8331-134-0.