Średniowieczna kuchnia „siermiężna” czy „wymyślna”. Uwagi o kulturze materialnej

Powszechna wiedza o kuchni w średniowieczu pełna jest mitów i sprzeczności. Sytuacja poprawiła się w ostatnich latach, od kiedy gotowanie stało się modne. Tzw. food studies przyczyniły się do współpracy historyków, archeozoologów, archeobotaników, antropologów i archeologów. W artykule kuchnia i jej wyposażenie omawiane są z perspektywy archeologa. Chyba nie zawsze w pełni uświadamiamy sobie, że nasze archeologiczne „skorupy” są reliktami naczyń, które stanowiły zaledwie niewielką część kuchennego wyposażenia. Wiele przedmiotów wykonanych było z materiałów organicznych – głównie z drewna, łyka czy kory, ale też ze skóry czy tkanin. Tego typu wyposażenie rzadko zachowuje się w ziemi. Większość omówionych w artykule sprzętów kuchennych to rzeczy proste, wykonane z tanich surowców, więc powszechnie dostępne. Były one rzadko opisywane, nie były bowiem przedmiotem zastawów, procesów sądowych, nie pojawiały się w testamentach. Czasami tylko znajdujemy je w ikonografii, dzięki czemu wiemy, że obraz średniowiecznej kuchni był bardzo zróżnicowany i zależał w znacznej mierze od majętności jej właściciela. Na pewno nie odpowiadał mitom, które wciąż są popularne i oceniają średniowiecze jako epokę „siermiężną”. Kuchnie biedoty niewiele zmieniły się przez następnych kilka wieków. Kuchnie elit społecznych również ewoluowały powoli, zawsze jednak pozostawały „wymyślne”.