Procesy demograficzne w województwie łódzkim w XXI wieku

Piotr Szukalski; Anna Janiszewska; Michał Przybylski; Dorota Kałuża-Kopias

doi:10.18778/7969-929-2

Keywords: procesy demograficzne, depopulacja ludności, małżeństwo, rodzina, migracje ludności, demografia Łodzi

Published: 24 March 2016

Categories: Sociology, Open Access

Downloads

PDF

Przemiany demograficzne – przede wszystkim depopulacja i starzenie się ludności – coraz częściej przedstawiane są, w zależności od nastawienia osoby/instytucji oceniającej, jako wyzwanie lub jako zagrożenie. Od kilkunastu lat w polskich realiach myślenie o przyszłości demograficznej widoczne jest również w skali mezzo, tj. w skali regionów/województw, a nie jedynie w skali kraju. Kolejne województwa odkrywają, że przemiany demograficzne mogą stać się głównym hamulcem rozwoju nie tylko w długim, ale również w średnim okresie. W opracowaniu skoncentrowano się na określeniu zmian w liczbie i rozmieszczeniu ludności województwa łódzkiego. Uwzględniono najważniejsze demograficzne czynniki wywołujące te zmiany, a zatem zachowania rozrodcze i matrymonialne, stan zdrowia i umieralność oraz migracje. Za źródło informacji posłużyły zarówno dane ewidencji bieżącej ludności, dane z dwóch ostatnich spisów powszechnych, jak i najnowsza prognoza demograficzna GUS. Prowadzone analizy, oprócz poziomu regionalnego, uwzględniają zróżnicowanie lokalne na poziomie powiatów. Książka jest skierowana do decydentów sektora publicznego – odpowiedzialnych za realizację regionalnej i lokalnej polityki społecznej, przede wszystkim za dostarczanie najważniejszych usług społecznych (edukacja, ochrona zdrowia, zaopatrzenie w media), oraz do przedsiębiorców – zainteresowanych tym, jak zmieniająca się demografia będzie kształtować popyt na dobra i usługi rynkowe oraz podaż pracy.

Aktualizacja Strategii Rozwoju Województwa Łódzkiego 2020[2013], Zarząd Województwa Łódzkiego, http://www,strategia,lodzkie,pl/index,php?option=com_content&view=art icle&id=11&Itemid=11 (dostęp 10.10.2015)

Bald K., Markowski T. (red.) [2005], Obszar metropolitalny Łodzi – wyzwania i problemy, Biuletyn KPZK PAN, z. 215

Bank Danych Lokalnych, http://stat.gov.pl/bdl/app/strona.html?p_name=indeks

Bański J. [2007], Koncepcje rozwoju struktury przestrzennej w Polsce – polaryzacja czy równoważenie?, „Przegląd Geograficzny”, 79 (1), 45−79, www,igipz,pan,pl/en/zpz/banski/PDF/1_Koncepcje_rozwoju,pdf (dostęp 10.10.2015)

Bongaarts J., Feeney G. [1998], On the tempo and quantum of fertility, „Population and Development Review”, vol. 24, no 2, 271−291

Bucher H., Mai R. [2005], Depopulation and its consequences for the regions of Europe, DG III – Social cohesion, Brussels

Dodatek tabelaryczny, NIZP – PZH, Warszawa, 184 s.

Dzieciuchowicz J. [2001], Rozmieszczenie, struktura demograficzna oraz wielkość i struktura zaludnienia, [w:] S. Liszewski, Zarys monografii województwa łódzkiego, ŁTN, Łódź, 187−193

Dzieciuchowicz J. [2014], Ludność Łodzi − rozwój i przemiany strukturalne, Wyd. UŁ, Łódź

Frątczak E., Ptak-Chmielewska A. [1999], Formuła Bongaartsa−Feeneya – zastosowania dla Polski, „Studia Demograficzne”, nr 2 (136), 43−61

Gawryszewski A. [2005], Ludność Polski w XX wieku, PAN IGiPZK, Monografi 5, Warszawa

Golini A. [1998], How low can fertility be? An empirical exploration, „Population and Development Review”, vol. 24, no 1, 59−74

Goryński P. [2008], Chorobowość szpitalna w województwie łódzkim ze szczególnym uwzględnieniem chorób przewlekłych, [w:] D. Chlebna-Sokół i wsp., Problemy demograficzne społeczności łódzkiej w aspekcie społeczno-ekonomicznym i zdrowotnym, Uniwersytet Medyczny w Łodzi, Łódź, 6−13

GUS (Główny Urząd Statystyczny) [1999], Stan zdrowia ludności Polski w przekroju regionalnym w 1996 r., ZWS GUS, Warszawa

GUS (Główny Urząd Statystyczny) [2007], Stan zdrowia ludności Polski w przekroju terytorialnym w 2004 r., ZWS GUS, Warszawa

GUS (Główny Urząd Statystyczny) [2011], Prognoza dla powiatów i miast na prawie powiatu oraz podregionów, dostępna na stronie: http://www.stat.gov.pl/gus/5840_11752_PLK_HTML.htm (dostęp 12.09.2015)

GUS (Główny Urząd Statystyczny) [2011], Stan zdrowia ludności Polski w 2009 r., ZWS GUS, Warszawa

GUS (Główny Urząd Statystyczny) [2013], Ludność i gospodarstwa domowe. Stan i struktura społeczno-ekonomiczna. Część I. Ludność − NSP 2011, ZWS GUS, Warszawa, http://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/ludnosc/narodowy-spis-powszechny-ludnosci-i-mieszkan-2011/ludnosc-i-gospodarstwa-domowe-stan-i-struktura-spoleczno-ekonomiczna-czesc-i-ludnosc-nsp-2011,2,1.html

GUS (Główny Urząd Statystyczny) [2014], Gospodarstwa domowe i rodziny. Charakterystyka demograficzna − NSP 2011, ZWS GUS, Warszawa, http://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/ludnosc/narodowy-spis-powszechny-ludnosci-i-mieszkan-2011/gospodarstwa-domowe-i-rodziny-charakterystyka-demograficzna-nsp-2011,30,1.html (dostęp 12.09.2015)

GUS (Główny Urząd Statystyczny) [2014], Prognoza ludności na lata 2014−2050, dostępna na stronie: http://demografia.stat.gov.pl/bazademografia/Prognoza.aspx (dostęp 12.09.2015)

Holzer-Żelażewska D., Tymicki K. [2009], Cohort and period fertility of Polish women, 1945–2008, „Studia Demograficzne”, nr 1 (155), 48−69, http://www.sd.pan.pl/images/stories/pliki/Archiwum/2009_1_3_dhz_kt.pdf (dostęp 12.09.2015)

Janiszewska A. [2007], Dobór przestrzenny i demograficzno-społeczny małżeństw zawieranych w Łodzi, Wyd. UŁ, Łódź

Janiszewska A. [2013], Zachowania matrymonialne i prokreacyjne w Polsce – ujęcie geograficzne, Wyd. UŁ, Łódź, 310 s.

Kałuża D. [2008], Ruch wędrówkowy ludności w Łodzi, [w:] D. Kałuża, J.T. Kowaleski, M. Lange, W. Nowak-Sapota, P. Szukalski, Problemy demograficzne społeczności łódzkiej w aspekcie społeczno-ekonomicznym i zdrowotnym, ZDiGS UŁ, Łódź, 69−82

Kałuża D., Kowaleski J. T., Lange M., Nowak-Sapota W., Szukalski P. [2008], Problemy demograficzne społeczności łódzkiej w aspekcie społeczno-ekonomicznym i zdrowotnym, Wyd. Biblioteka, Łódź

Kałuża-Kopias D. [2010], Migracje wewnętrzne w Łodzi na tle wybranych największych miast w Polsce, [w:] P. Szukalski, Społeczno-demograficzne wyzwania stojące przed Łodzią i województwem łódzkim, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica”, nr 35, Wyd. UŁ, Łódź, 199−217

Kardas P., Ratajczyk-Pakalska E. [2001], Hospitalizacje starszych mieszkańców Łodzi. Częstość, przyczyny, możliwości zapobiegania, Wyd. IPT, Łódź, 104 s.

Kowaleski J. T. (red.) [1997], Procesy demograficzne w Makroregionie Środkowym, Absolwent, Łódź

Kowaleski J. T. (red.) [2002], Reprodukcja ludności i mobilność przestrzenna na obszarze Ziemi Łódzkiej, Wyd. UŁ, Łódź

Kurek S., Lange M. [2013], Zmiany zachowań prokreacyjnych w Polsce w ujęciu przestrzennym, WN UP, Kraków, 160 s.

Liszewski S. [2001], Zarys monografii województwa łódzkiego, ŁTN, Łódź

Lutz W., Skirbekk V., Testa M. R. [2006], The low-fertility trap hypothesis: Forces that may lead to further postponement and fewer births in Europe, „Vienna Yearbook of Population Research”, 167−192, http://hw.oeaw.ac.at/0xc1aa500d_0x00144e25 (dostęp 12.09.2015)

Michalski W. [1999], Społeczno-ekonomiczne problemy aglomeracji łódzkiej, RCSS, BRR w Łodzi, PTG O/Łódź, Łódź, 146 s.

Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań 2011.

Nowak-Sapota W. [2002], Zawieranie i rozpad związków małżeńskich a zmiany w strukturze gospodarstw domowych i rodzin, [w:] J. T. Kowaleski (red.), Reprodukcja ludności i mobilność przestrzenna na obszarze Ziemi Łódzkiej, Wyd. UŁ, Łódź, 30−98

Obraniak W. [1997], Procesy ludnościowe w Łodzi, [w:] J. T. Kowaleski, Procesy demograficzne w Makroregionie Środkowym, Absolwent, Łódź, 55−112

Obraniak W. [2006], Struktura demograficzna i społeczno-ekonomiczna ludzi starych w wielkich miastach w Polsce w świetle spisów ludności z lat 1988 i 2002, [w:] J.T. Kowaleski (red.), Ludzie starzy w polskim społeczeństwie w pierwszych dekadach XXI wieku, Wyd. UŁ, Łódź, 79−98

Obraniak W. [2007], Ludność Łodzi i innych wielkich miast w Polsce w latach 1984−2006, US w Łodzi, Łódź, 42 s.

Podogrodzka M. [2011], Przestrzenne zróżnicowanie płodności w Polsce, „Studia Demograficzne”, nr 2 (160), 85−106, http://www.sd.pan.pl/images/stories/pliki/Archiwum/2011_2_3_mp_przestrzenne_zroznicowanie_plodnosci_wpolsce.pdf (dostęp 12.09.2015)

Przybylski B. K. [2012], Zdrowie jako komponent kapitału ludzkiego, [w:] P. Starosta (red.), Zróżnicowanie zasobów kapitału ludzkiego i społecznego w regionie łódzkim, Wyd. UŁ, Łódź

Raport z wyników [2012], GUS, Warszawa

Regiony wyludniające się. Nowy paradygmat demografii terytorialny. Studium [2008], Komisja Rozwoju Regionalnego Parlamentu Europejskiego 2008, http://www,europarl,europa,eu/meetdocs/2004_2009/documents/dv/pe408928_ex_/pe408928_ex_pl,pdf (dostęp 10.10.2015)

Rokicka E. (red.) [2013], Jakość życia mieszkańców Łodzi i jej przestrzenne zróżnicowanie, Wyd. UŁ, Łódź

Runge J. [2007], Metody badań w geografii społeczno-ekonomicznej – elementy metodologii, wybrane narzędzia badawcze, Wyd. UŚ, Katowice

Rzepkowski A. [2008], Ludność miasta Łodzi w latach 1918−1939, Wyd. UŁ, Łódź

Starosta P. (red.) [2012], Zróżnicowanie zasobów kapitału ludzkiego i społecznego w regionie łódzkim, Wyd. UŁ, Łódź

Stępień Cz. [2002], Trwanie życia mieszkańców Polski Środkowej, [w:] J. T. Kowaleski (red.), Reprodukcja ludności i mobilność przestrzenna na obszarze Ziemi Łódzkiej, Wyd. UŁ, Łódź, 144−191

Szukalski P. (red.) [2010], Społeczno-demograficzne wyzwania stojące przed Łodzią i województwem łódzkim, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica”, nr 35, Wyd. UŁ, Łódź, http://dspace.uni.lodz.pl:8080/xmlui/handle/11089/254 [dostęp 12.09.2015]

Szukalski P. [2010], Nastoletnie macierzyństwo w Polsce – ujęcie regionalne, „Praca Socjalna”, nr specjalny, 135−157, http://dspace.uni.lodz.pl:8080/xmlui/handle/11089/5359 (dostęp 12.09.2015)

Szukalski P. [2010], Starzenie się ludności Łodzi na tle największych polskich miast od początku XX wieku, [w:] P. Szukalski, Społeczno-demograficzne wyzwania stojące przed Łodzią i województwem łódzkim, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica”, nr 35, Łódź, 103−125; http://dspace.uni.lodz.pl:8080/xmlui/handle/123456789/264

Szukalski P. [2010a], Starzenie się ludności Łodzi na tle największych polskich miast od początku XX wieku, [w:] P. Szukalski, Społeczno-demograficzne wyzwania stojące przed Łodzią i województwem łódzkim, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica”, nr 35, Wyd. UŁ, Łódź, 103−125, tekst dostępny na stronie: http://dspace.uni.lodz.pl:8080/xmlui/handle/123456789/264 (dostęp 12.09.2015)

Szukalski P. [2010b], Ludność województwa łódzkiego w perspektywie roku 2035 na tle Polski w świetle prognoz GUS, [w:] P. Szukalski, Społeczno-demograficzne wyzwania stojące przed Łodzią i województwem łódzkim, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica”, nr 35, Wyd. UŁ, Łódź, 7−33, tekst dostępny na stronie: dspace.uni.lodz.pl:8080/xmlui/handle/123456789/259 (dostęp 12.09.2015)

Szukalski P. [2011], Nastoletnie macierzyństwo we współczesnej Polsce, „Polityka Społeczna”, nr 1, 14−18, http://dspace.uni.lodz.pl:8080/xmlui/handle/11089/3463

Szukalski P. [2012], Raport z realizacji grantu Prezydenta Miasta Łodzi „Zapaść demograficzna Miasta i jej skutki dla przyszłości Łodzi”, http://dspace.uni.lodz.pl:8080/xmlui/bitstream/handle/11089/3539 [dostęp 12.09.2015]

Szukalski P. [2012], Sytuacja demograficzna Łodzi, Wyd. Biblioteka, Łódź, 46 s., http://dspace.uni.lodz.pl:8080/xmlui/handle/11089/3445 (dostęp 12.09.2015)

Szukalski P. [2012a], Raport z realizacji grantu Prezydenta Miasta Łodzi „Zapaść demografii Miasta i jej skutki dla przyszłości Łodzi”, http://dspace.uni.lodz.pl:8080/xmlui/bitstream/handle/11089/3539 (dostep 12.09.2015)

Szukalski P. [2013], Małżeństwo: początek i koniec, Wyd. UŁ, Łódź, 204 s.

Szukalski P. [2014], Charakterystyka związków kohabitacyjnych we współczesnej Polsce, „Wiadomości Statystyczne”, nr 8, 62−74, http://hdl.handle.net/11089/5390 (dostęp 12.09.2015)

Szukalski P. [2015], Przestrzenne zróżnicowanie dzietności w Polsce, „Wiadomości Statystyczne”, nr 4, 13−27, http://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/inne-opracowania/inne-opracowania-zbiorcze/wiadomosci-statystyczne-nr-4-kwiecien-2015-r-,2,21. html; http://hdl.handle.net/11089/8118 (dostęp 12.09.2015)

Szukalski P., Fernandez-Martinez C., Weyman T. [2013], Lodzkie Region: Demographic challenges within an ideal location, „OECD LEED Working Paper”, http://www.oecd.org/cfe/leed/LODZKIE%20REGION_V7.pdf [dostęp 12.09.2015]

Szukalski P., Fernandez-Martinez C., Weyman T. [2013], Lodzkie Region: Demographic challenges within an ideal location, „OECD LEED Working Paper”, 56 s., http://www.oecd.org/cfe/leed/LODZKIE%20REGION_V7.pdf; http://hdl.handle.net/11089/5816 (dostęp 12.09.2015)

USwŁ (Urząd Statystyczny w Łodzi) [2011], Łódzki Obszar Metropolitalny w latach 2008−2010, USwŁ, Łódź, 149 s., http://lodz.stat.gov.pl/publikacje-i-foldery/inne-opracowania/lodzki-obszar-metropolitalny-w-latach-2008-2010,12,1.html (dostęp 12.09.2015)

WCZPwŁ (Wojewódzkie Centrum Zdrowia Publicznego w Łodzi) [2013], Wokół zdrowia. Województwo łódzkie na tle Polski, Łódź, 54 s., http://www.wczp-lodz.pl/Dokumenty/wokol_zdrowia_2012.pdf (dostęp 12.09.2015)

Wojtyniak B., Rabczenko D., Pokarowski P., Poznańska A., Stokwiszewski J. [2012], Atlas umieralności ludności Polski 2008−2010, NIZP – PZH, Warszawa, 295 s.

Wojtyniak B., Rabczenko D., Pokarowski P., Poznańska A., Stokwiszewski J. [2012a], Atlas umieralności ludności Polski 2008−2010.

WUS (Wojewódzki Urząd Statystyczny) w Łodzi [2014], Niepełnosprawni w województwie łódzkim, Łódź, 84 s., http://lodz.stat.gov.pl/publikacje-i-foldery/inne-opracowania/niepelnosprawni-w-wojewodztwie-lodzkim,14,1.html (dostęp 12.09.2015)

WUSwŁ (Wojewódzki Urząd Statystyczny w Łodzi) [2003], Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań 2002. Gospodarstwa domowe i rodziny. Województwo łódzkie, WUS w Łodzi, Łódź, 208 s.

WUSwŁ (Wojewódzki Urząd Statystyczny w Łodzi) [2014], Gospodarstwa domowe i rodziny w województwie łódzkim. Charakterystyka demograficzna. Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań 2011, WUS w Łodzi, Łódź, http://lodz.stat.gov.pl/publikacje-i-foldery/spisy-powszechne/gospodarstwa-domowe-i-rodziny-w-wojewodztwie-lodzkim-charakterystyka-demograficzna-narodowy-spis-powszechny-ludnosci-i-mieszkan-2011,15,2.html (dostęp 12.09.2015)

Downloads

Download data is not yet available.

License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

How to Cite

Szukalski, Piotr, Anna Janiszewska, Michał Przybylski, and Dorota Kałuża-Kopias. 2016. Procesy Demograficzne W województwie łódzkim W XXI Wieku. Poland: Lodz University Press. https://doi.org/10.18778/7969-929-2.