-
3370
-
2937
-
2052
-
1856
-
1725
Stefan Przanowski (1874–1938): the “Pope” of Polish Liberalism
Downloads
The book is the first biography of Stefan Przanowski—an engineer, industrialist, local government and economic activist, as well as a prominent politician of the Second Polish Republic, a minister, and a designated prime minister. He was a leading figure in the Polish economy and banking sector, consistently implementing the principles of free trade, which earned him the nickname “the Pope.”
The political, economic, and social challenges he faced a century ago provide an interesting point of reference for contemporary issues. At that time, there was also intense political rivalry, international threats, shifting economic concepts, and an ongoing debate over the roles of the market and the state. High prices, heavy taxation affecting entrepreneurs, and strong social and economic polarization were as pressing then as they are today.
Against this background, the book presents Przanowski as a candidate for prime minister in June 1922, when he played a leading role in the conflict between the key organs of state power: the Sejm and the Chief of State, Józef Piłsudski.
The second protagonist of the book is Warsaw, where Przanowski lived and worked. It describes his efforts to alleviate the capital’s supply shortages in the face of the devastation of World War I. The book also presents the Warsaw metalworks “Norblin, Brothers Buch and T. Werner,” which he successfully managed for a quarter of a century. Today, a passage in the revitalized Norblin complex is named in his honor.
The biography also illustrates the path to financial success and the formation of elites in interwar Poland. Przanowski’s example shows what life in the highest social strata looked like at the time, particularly in terms of wealth and family life.
Marek Wasiak (born 1959 in Łódź) graduated in sociology from the University of Łódź. He is a long-time local government official, specializing in the organization and management of public institutions. He is the author of biographical articles and a contributor to biographical dictionaries.
Archiwum Akt Nowych w Warszawie. Bank Handlowy S.A. Depozyty papierów wartościowych: Przanowska Zofia; Przanowski Stefan
Archiwum Akt Nowych w Warszawie. Biuro Sejmu RP. Nadzwyczajna Komisja Główna protokoły posiedzeń 1922
Archiwum Akt Nowych w Warszawie. Gabinet Cywilnego Rady Regencyjnej Królestwa Polskiego. Akta aprowizacyjne
Archiwum Akt Nowych w Warszawie. Gabinet Cywilny Rady Regencyjnej Protokoły posiedzeń Rady Ministrów Królestwa Polskiego
Archiwum Akt Nowych w Warszawie. Kancelaria Cywilna Naczelnika Państwa. Reskrypty Naczelnika Państwa znoszące wyroki Ewangelicko-Reformowanego Sądu Konsystorskiego
Archiwum Akt Nowych w Warszawie. Kancelaria Cywilna Naczelnika Państwa w Warszawie. Odznaczenia Polaków orderami państw obcych
Archiwum Akt Nowych w Warszawie. Protokoły posiedzeń Rady Ministrów
Archiwum Akt Nowych w Warszawie. Protokoły posiedzeń Rady Regencyjnej
Archiwum Akt Nowych w Warszawie. Prokuratoria Generalna RP w Warszawie
Archiwum Fundacji Ośrodka KARTA w Warszawie Fotokarta – kolekcja Instytutu Józefa Piłsudskiego w Londynie
Archiwum Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka. Księga Pamiątkowa
Archiwum Państwowe w Warszawie. Akta Miasta Warszawy Referat Gabarytów
Archiwum Państwowe w Warszawie. Protokoły z posiedzenia Komitetu Obywatelskiego
Archiwum Państwowe w Warszawie. Towarzystwo Akcyjne Fabryk Metalowych Norblin, Bracia Buch i T. Werner Oddział w Warszawie
Archiwum Politechniki Łódzkiej. Akta osobowe Zofii Przanowskiej
Muzeum Miasta Gdyni w Gdyni. Księga pamiątkowa zwiedzających budowę portu w Gdyni w 1921 r.
Muzeum Niepodległości w Warszawie
Album sterników nawy państwa polskiego w pierwszym dziesięcioleciu niepodległości, red. T. Mścisławski, Warszawa 1929.
Biographische Tafel 11, Pressabteilung Warschau, 1918.
Czajka Michał, Kamler Marcin, Sienkiewicz Witold, Leksykon historii Polski, Warszawa: Wiedza Powszechna, 1995.
Encyklopedia historii Drugiej Rzeczypospolitej, red. A. Garlicki, Warszawa: Wiedza Powszechna, Bellona, 1999.
Encyklopedia historii gospodarczej Polski do 1945 roku, red. A. Mączak, Warszawa: Wiedza Powszechna, 1981 (autor biogramu W. Roszkowski).
Encyklopedia Warszawy: suplement ’96, Warszawa: PWN, 1996.
Łoza Stanisław, Czy wiesz kto to jest, Warszawa: Wydawnictwo Głównej Księgarni Wojskowej, 1938.
Majchrowski Jacek, Mazur Grzegorz, Stepan Kamil, Kto był kim w Drugiej Rzeczypospolitej, Warszawa: BGW, 1994.
Ministrowie Polski Niepodległej 1918–1945, red. M. Baumgart, H. Walczak, A. Wątor, Szczecin: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, 2001 (autor biogramu A. Wątor).
Polska niepodległa: encyklopedia PWN, wyd. 2, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2018.
Polski słownik biograficzny, t. 28, Wrocław: Ossolineum, 1985; wersja internetowa iPSB, https://www.ipsb.nina.gov.pl (autor biogramu R. Szwoch).
Premierzy i ministrowie Rzeczypospolitej Polskiej 1918–1939, red. Z. Girzyński, J. Kłaczkow, W. Piasek, Warszawa: Instytut De Republica, 2023 (autor biogramu M. Hübner).
Słownik biograficzny techników polskich, t. 10, Warszawa: Federacja Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych, 1999 (autor biogramu J. Piłatowicz).
Współcześni polscy działacze polityczni. Mała encyklopedia, red. B. Jankowski, Z. Lewartowicz, Łódź: „Książka i Sztuka”, 1919.
[Janowski Jarosław] Ś.p. Inż. Stefan Przanowski, „Tygodnik Ilustrowany” 1938, nr 9.
Ostatnia droga śp. inż. Stefana Przanowskiego, „Rynek Metalowy i Maszynowy” 1938, nr 10.
Ś.p. Stefan Przanowski, „Kurier Warszawski” 1938, nr 47, wyd. wieczorne; nr 51, wyd. wieczorne.
Ś.p. Stefan Przanowski, „Kurier Polski” 1938, nr 50.
Ś.p. inż. Stefan Przanowski, „Przegląd Mechaniczny” 1938, nr 7/8.
Śp. Stefan Przanowski, „Depesza” 1938, nr 16.
Zgon b. min. Przanowskiego, „Głos Gospodarczy” 1938, nr 3.
Ś.p. Inż. Stefan Przanowski, „Przemysł Metalowy” 1938, nr 5.
Ś.p. inż. Stefan Przanowski, „Codzienna Gazeta Handlowa” 1938, nr 39.
Ś.p. Stefan Przanowski, „Przegląd Gospodarczy” 1938, nr 5.
Ś.p. Stefan Przanowski, „Polska Gospodarcza” 1938, nr 8.
Ś.p. Stefan Przanowski, „Gazeta Giełdowa i Losowań” 1938, nr 8.
„Wiadomości Gospodarcze. Miesięczny Biuletyn Sprawozdawczy Izby Przemysłowo-Handlowej w Warszawie” 1938, nr 1 (zawiera tekst przemówienia Czesława Klarnera na pogrzebie Stefana Przanowskiego).
„ABC Nowiny Codzienne”
„Ajencja Wschodnia. Codzienne Wiadomości Ekonomiczne”
„Auto”
„Codzienna Gazeta Handlowa”
„Czas”
„Depesza”
„Dobry Wieczór! Kurier Czerwony”
„Dziennik Bydgoski”
„Dziennik Ludowy”
„Dziennik Wileński”
„Dziennik Zagłębia”
„Dzień Bydgoski”
„Echo Pragi”
„Echo Warszawskie”
„Echo Zagłębia”
„Epoka”
„Express Poranny”
„Gazeta Giełdowa i Losowań”
„Gazeta Handlowa”
„Gazeta Lwowska”
„Gazeta Łódzka”
„Gazeta Kaliska”
„Gazeta Polska”
„Gazeta Poranna 2 Grosze”
„Gazeta Powszechna”
„Gazeta Robotnicza”
„Gazeta Warszawska Poranna”
„Głos”
„Głos Białostocki”
„Głos Gospodarczy”
„Głos Lubelski”
„Głos Mieszczański”
„Głos Narodu”
„Głos Polski”
„Głos Rolnika”
„Głos Warszawy”
„Godzina Polska”
„Goniec Częstochowski”
„Goniec Krakowski”
„Goniec Śląski’
„Goniec Wieczorny”
„Górnoślązak”
„Hasło Łódzkie”
„Ilustrowana Republika”
„Ilustrowany Kurier Codzienny”
„Jedność Robotnicza”
„Katolik”
„Kresy Zachodnie”
„Kurier Czerwony”
„Kurier Informacyjny i Telegraficzny”
„Kurier Lwowski”
„Kurier Łódzki”
„Kurier Polski”
„Kurier Poranny”
„Kurier Śląski”
„Kurier Warszawski”
„Kurier Zachodni”
„Łowiec Polski”
„Mucha”
„Muchy”
„Myśl Niepodległa”
„Naprzód”
„Nowa Gazeta”
„Nowa Reforma”
„Nowy Dziennik”
„Nowy Kurier”
„Ojczyzna i Postęp. Z Dokumentów Chwili”
„Polak”
„Polonia”
„Polska Gospodarcza”
„Polska Zbrojna”
„Praca”
„Prawda”
„Przegląd Budowlany”
„Przegląd Elektrotechniczny”
„Przegląd Gospodarczy”
„Przegląd Kupiecki”
„Przegląd Naftowy”
„Przegląd Przemysłowo-Handlowy”
„Przegląd Techniczny”
„Przegląd Wieczorny”
„Przemysł i Handel”
„Przemysł Metalowy”
„Robotnik”
„Rozwój”
„Rynek Metalowy i Maszynowy”
„Rzeczpospolita”
„Słowo”
„Słowo Polskie”
„Strzelec”
„Szczutek”
„Sztandar Polski”
„Świat”
„Tygodnik Dostaw”
„Tygodnik Handlowy”
„Tygodnik Ilustrowany”
„Warszawianka”
„Warszawski Dziennik Narodowy”
„Wiadomości Farmaceutyczne”
„Wiadomości Gospodarcze” [Lublin]
„Wiadomości Gospodarcze” [Warszawa]
„Die Woche”
„Wspólna Praca”
„Życie Gospodarcze”
150 lat Walcowni Metali „Warszawa” (dawny „Norblin”) 1809–1959, Warszawa: Walcownia Metali „Warszawa”, 1959.
Banki w Polsce. 1925, oprac. Z. Hofmokl jr., Warszawa 1925.
Becla Agnieszka, Czaja Stanisław, Tutaj Anna, Tutaj Jerzy, Historia polskiego liberalizmu od okresu przedpaństwowego do współczesności, Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego, 2024.
Bełcikowska Alicja, Stronnictwa i związki polityczne w Polsce, Warszawa: Dom Książki Polskiej, 1925.
Bernacki Włodzimierz, Liberalizm polski 1815–1939: studium doktryny politycznej, Kraków: Towarzystwo Wydawnicze „Historia Iagiellonica”, 2003.
Blobaum Robert, A Minor Apocalypse: Warsaw during the First World War, London: Cornell University Press, 2017.
Cmentarz Powązkowski w Warszawie, red. J. Durko, W. Fijałkowski, H. Szwankowska, Warszawa: Społeczny Komitet Opieki nad Starymi Powązkami imienia Jerzego Waldorffa, 2002.
Cmentarz Powązkowski w Warszawie, Warszawa: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1984.
Cukiernik Tomasz, Prawicowa koncepcja państwa – doktryna i praktyka, Wrocław: Wydawnictwo „Wektory”, 2004.
Fabryka Norblina: opowieść o niezwykłej fabryce, red. K. Wittels, Warszawa: Stowarzyszenie Nasz Norblin, Fundacja Otwartego Muzeum Dawnej Fabryki Norblina, 2012.
Faryś Janusz, Funkcjonowanie demokracji parlamentarnej w Drugiej Rzeczypospolitej. Konflikty wokół przesilenia rządowego w 1922 roku, Szczecin: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, 2019.
Faryś Janusz, Konflikt Naczelnika Państwa z Sejmem Ustawodawczym w 1922 roku, „Dzieje Najnowsze” 1975, nr 3.
Gabinety Drugiej Rzeczypospolitej, red. J. Faryś, J. Pajewski, Szczecin–Poznań: Likon, 1991.
Giełda Pieniężna w Warszawie. Sprawozdanie za 1925 rok; [toż za lata 1926–1938].
Goclon Jacek A., Rząd obrony narodowej Wincentego Witosa. Pozycja prawno-ustrojowa i dokonania w polityce wewnętrznej, wyd. 2 zm., Komorów: Antyk, 2017.
Hass Ludwik, Wybory warszawskie 1918–1926, Warszawa: PWN, 1972.
Ilustrowana księga pamiątkowa „Przemysł polski a Turcja” wydana z okazji Wystawy Polskiej w Konstantynopolu, red. L. Łydko, Warszawa: Ludwik Łydko i Józef Stanach, 1924.
Inwestycje, kredyt, konsumpcja, eksport, żegluga. Obrady gospodarcze w dn. 22 i 23 lutego 1928, Warszawa: nakładem Ministerstwa Przemysłu i Handlu, 1928.
Jankowski Władysław, XXV-lecie Polskiego Związku Przemysłowców Metalowych, Warszawa 1931.
Jasiński Zygmunt, Wspomnienia, Warszawa: nakł. Księgarni F. Hoesicka, 1933.
Kakowski Aleksander, Z niewoli do niepodległości. Pamiętniki, Kraków: Platan, 2000.
Kapitały obce w Polsce 1918–1939. Materiały i dokumenty, oprac. Z. Landau, J. Tomaszewski, Warszawa: „Książka i Wiedza”, 1964.
Karpiński Stanisław, Pamiętnik dziesięciolecia 1915–1924, Warszawa: Księgarnia F. Hoesicka, 1931.
Karpiński Zygmunt, Bank Polski 1924–1939, Warszawa: Polskie Wydawnictwa Gospodarcze, 1958.
Karpiński Zygmunt, O Wielkopolsce, złocie i dalekich podróżach: wspomnienia 1860–1960, Warszawa: PIW, 1971.
Katalog Wystawy Przemysłu Metalowego, Elektrotechnicznego i Radiotechniki: Warszawa 23 VIII – 11 X 1936, oprac. L. Lindenberg, Warszawa 1936.
Kauffman Jesse, Iluzoryczne przymierze: niemiecka okupacja ziem polskich w czasie I wojny światowej, przeł. J. Kabat, Warszawa: PIW, 2018.
Kirkor-Kiedroniowa Zofia, Wspomnienia. Cz. 3: lata 1920–1932 oraz wspomnienia i notatki pisane w czasie Powstania Warszawskiego, Kraków–Wrocław: Wydawnictwo Literackie, 1989.
Kofman Jan, Lewiatan a podstawowe zagadnienia ekonomiczno-społeczne Drugiej Rzeczypospolitej. Z dziejów ideologii kół wielkoprzemysłowych w Polsce, Warszawa: PWN, 1986.
Komitet Narodowy Polski: protokoły posiedzeń 1917–1919, wstęp, wybór, opracowanie i przygotowanie do druku M. Jabłonowski, D. Cisowska-Hydzik, Pułtusk–Warszawa: Wyższa Szkoła Humanistyczna im. A. Gieysztora, Wydział Dziennikarstwa i Nauk Politycznych, Uniwersytet Warszawski, 2007 (seria „O Niepodległą i Granice”, t. 6).
Krzyk Józef, Szmatloch Barbara, Korfanty. Silna bestia, Katowice: Post Factum, 2020.
Ku Rzeczypospolitej demokratycznej: Polska debata ustrojowa 1917–1921, oprac. M. Jabłonowski, W. Jakubowski, K. Jajecznik, Pułtusk–Warszawa: Akademia Humanistyczna im. A. Gieysztora, Wydział Dziennikarstwa i Nauk Politycznych, Uniwersytet Warszawski, Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR, 2015 (seria „O Niepodległą i Granice”, t. 8).
Landau Zbigniew, Oligarchia finansowa Drugiej Rzeczypospolitej, [w:] Z. Landau, J. Tomaszewski, Druga Rzeczpospolita: gospodarka – społeczeństwo – miejsce w świecie, Warszawa: „Książka i Wiedza”, 1977 (przedruk z: „Przegląd Historyczny” 1971, nr 1).
Landau Zbigniew, Polskie zagraniczne pożyczki państwowe 1918–26, Warszawa: „Książka i Wiedza”, 1961.
Landau Zbigniew, Sprawa żyrardowska: przyczynek do dziejów kapitałów obcych w Polsce międzywojennej, Warszawa: „Książka i Wiedza”, 1983.
Landau Zbigniew, Tomaszewski Jerzy, Anonimowi władcy. Z dziejów kapitału obcego w Polsce (1918–1939), Warszawa: Wiedza Powszechna, 1968.
Landau Zbigniew, Tomaszewski Jerzy, W dobie inflacji 1918–1923, Warszawa: „Książka i Wiedza”, 1967.
Lewak Adam, Więckowska Helena, Katalog rękopisów Biblioteki Narodowej Józefa Piłsudskiego, tom II część 1: Zbiory Biblioteki Rapperswilskiej, rękopisy nr 1315‒2299, Warszawa 1938.
Lista członków Towarzystwa Resursy Kupieckiej w Warszawie na rok 1931, Warszawa 1931.
Łapa Małgorzata, Modernizacja państwa: polska polityka gospodarcza 1926–1929, Łódź: Ibidem, 2002.
Łapa Małgorzata, Gruszecka-Tieśluk Agata, Raport „Odpowiedzialny Biznes w Polsce 1918–1939. Dobre praktyki”, Warszawa: Forum Odpowiedzialnego Biznesu, 2018.
Łaszkiewicz Tomasz, Zbytkowne hobby ziemian czy racjonalna gospodarka? Łowiectwo na Pomorzu w okresie dwudziestolecia międzywojennego, „Zapiski Historyczne” 2013, nr 2.
Malicki Julian K., Marszałek Piłsudski a Sejm. Historia rozwoju parlamentu polskiego 1919–1936, Warszawa: Dom Książki Polskiej, 1936.
Morawski Wojciech, Słownik historyczny bankowości polskiej do 1939 roku, Warszawa: Muza, 1998.
Nowak-Kiełbikowa Maria, Polska – Wielka Brytania w latach 1918–1923, Warszawa: PWN, 1975.
Order Odrodzenia Polski. Trzechlecie Pierwszej Kapituły 1921–1924, Warszawa: Prezydium Rady Ministrów, 1926.
Państwowa gospodarka węglowa 1918–1921, Warszawa: Ministerstwo Przemysłu i Handlu, 1922.
Pfeiffer Józef Mieczysław, Wspomnienia warszawskiego przemysłowca, Warszawa: Bis Press, 2003.
Pierwsza niemiecka okupacja: Królestwo Polskie i kresy wschodnie pod okupacją mocarstw centralnych 1914–1918, red. G. Kucharczyk, Warszawa: Instytut Historii PAN, 2019.
Pierwszy i drugi zjazd przemysłowców i rolników Polski i Niemiec. Warszawa–Poznań: Prezydium Delegacji Polskiej, 1928.
Pietrzak Michał, Rządy parlamentarne w Polsce w latach 1919–1926, Warszawa: „Książka i Wiedza”, 1969.
Podolska-Meducka Aldona, Polskie ustawodawstwo kartelowe w latach 1918–1939, Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe, 2003.
Polska w Europie Środkowo-Wschodniej w XX wieku. Aspekty gospodarcze, red. P. Waingertner, Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, 2020 (seria „Polska a Europa Środkowo-Wschodnia w XX wieku”, t. II).
Polsko-radzieckie stosunki gospodarcze. Dokumenty i materiały 1921–1939, wybór i oprac. S. Łopatniuk, Warszawa: „Książka i Wiedza”, 1976.
Powszechna Wystawa Krajowa w Poznaniu w roku 1929, t. I, red. S. Wachowiak, Poznań: nakładem Powszechnej Wystawy Krajowej, 1930.
Pół wieku polityki, czyli Rzecz o obronie czynnej. Z Wiesławem Chrzanowskim rozmawiali Piotr Mierecki i Bogusław Kiernicki, Warszawa: Ad Astra, 1997.
Protokoły posiedzeń Rady Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej 1918–1923, t. 5: Gabinet Wincentego Witosa 24 lipca 1920 – 19 września 1921, cz. 1: 26 lipca – 30 grudnia 1920, oprac. M. Kornat, P. Libera, Warszawa: Instytut Historii PAN, 2023.
Protokoły posiedzeń Rady Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej 1918–1923, t. 6: Gabinet Wincentego Witosa 24 lipca 1920 – 19 września 1921, cz. 2: 4 stycznia 1921 – 17 maja 1921, oprac. M. Kornat, P. Libera, Warszawa: Instytut Historii PAN, 2023.
Protokoły posiedzeń Rady Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej 1918–1923, t. 7: Gabinet Wincentego Witosa 24 lipca 1920 – 19 września 1921, cz. 3: 24 lipca 1921 – 19 września 1921, oprac. M. Kornat, P. Libera, Warszawa: Instytut Historii PAN, 2023.
Protokoły posiedzeń rządów Rady Regencyjnej Królestwa Polskiego 1917–1918, oprac. M. Jabłonowski, W. Janowski, G. Sołtysiak, Warszawa: Wydział Dziennikarstwa Informacji i Bibliologii Uniwersytetu Warszawskiego, Archiwum Akt Nowych w Warszawie, Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR, 2019 (seria „O Niepodległą i Granice”, t. 10).
Protokoły rządów Wincentego Witosa, t. 1: Rząd Obrony Narodowej (1920–1921), red. J. Gmitruk, M. Ratyński, Warszawa: Muzeum Historii Ruchu Ludowego, 2022.
Próchnik Adam (Henryk Swoboda), Pierwsze piętnastolecie Polski niepodległej. Zarys dziejów politycznych, Warszawa: „Książka i Wiedza”, 1957.
Raporty i informacje Biura Propagandy Zagranicznej Prezydium Rady Ministrów 1920–1921, oprac. M. Jabłonowski, W. Janowski, A. Koseski, Warszawa–Pułtusk: Wydział Dziennikarstwa i Nauk Politycznych, Uniwersytet Warszawski, Wyższa Szkoła Humanistyczna im. A. Gieysztora, 2002 (seria „O Niepodległą i Granice”, t. 3).
Rocznik Informacyjny o Spółkach Akcyjnych w Polsce za rok 1930.
Rocznik Polityczny i Gospodarczy, 1938.
Rogaczewska Krystyna, Ekonomiczny wymiar polskiego liberalizmu. Od fizjokratyzmu do Szkoły Krakowskiej, Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 2011.
Roszkowski Wojciech, Kształtowanie się podstaw polskiej gospodarki państwowej w przemyśle i bankowości w latach 1918–1924, Warszawa: PWN, 1982.
Roszkowski Wojciech, Stosunek rządu polskiego do przedsiębiorczości państwowej w latach 1918–1924, „Przegląd Historyczny” 1980, nr 3.
Rozmowy pana premiera Kazimierza Bartla z przemysłowcami, cz. I, Warszawa: nakładem CZPPGHiF, 1928.
Rozmowy pana premiera Kazimierza Bartla i pana ministra Gabriela Czechowicza z przemysłowcami i rolnikami o zagadnieniach podatkowych, cz. II, Warszawa: nakładem CZPPGHiF, 1929.
Rudnicki Szymon, Działalność polityczna polskich konserwatystów 1918–1926, Wrocław: Ossolineum, 1981.
Rzepecki Tadeusz, Rzepecki Witold, Sejm i Senat 1922–1927, Poznań: Wielkopolska Księgarnia Nakładowa Karola Rzepeckiego, 1923.
Seyda Marian, Polska na przełomie dziejów. Fakty i dokumenty, Poznań: Księgarnia św. Wojciecha, 1931.
Shlyakhter Andrey Alexander, Smuggler States: Poland, Latvia, Estonia, and Contraband Trade across the Soviet Frontier, 1919–1924, Dissertation The University of Chicago, https://www.academia.edu/44769559/Smuggler_States_Poland_Latvia_Estonia_and_Contraband_Trade_Across_the_Soviet_Frontier_1919_1924 (dostęp: 9 czerwca 2022).
Sierakowska Katarzyna, Śmierć, wygnanie, głód w dokumentach osobistych. Ziemie polskie w latach Wielkiej Wojny 1914–1918, Warszawa: Instytut Historii PAN, 2015.
Sprawozdanie Banku Polskiego za piętnasty rok działalności, Warszawa 1939.
Sprawozdanie Centralnego Związku Polskiego Przemysłu, Górnictwa, Handlu i Finansów z działalności za rok 1925; [toż za lata 1926–1933].
Sprawozdanie Komisji do Zbadania Gospodarki Przedsiębiorstw Państwowych, Warszawa: Ministerstwo Przemysłu i Handlu, 1939.
Sprawozdanie z czynności Warszawskiego Towarzystwa Opieki nad Dziećmi Więźniów za lata 1905 i 1906, Warszawa 1907; [toż za lata 1909–1911].
Sprawozdanie z działalności Izby Przemysłowo-Handlowej w Warszawie [za lata 1930–1937].
Sprawozdanie Zarządu Towarzystwa Akcyjnego Fabryk Metalowych pod firmą Norblin, Bracia Buch i T. Werner w Warszawie za XXII rok działalności tj. od dnia 1 lipca 1914 po dzień 30 czerwca 1915, Warszawa 1915; [toż za lata 1920/21 – 1937/38].
Stegner Tadeusz, Liberałowie Królestwa Polskiego 1904–1915, Gdańsk: nakł. autora, 1990.
Ścieżka Ludzie. Poziom zwiedzania: ekspert. Przewodnik, oprac. K. Wittels, Warszawa: Muzeum Fabryka Norblina, [ok. 2021].
Świtalski Kazimierz, Diariusz 1919–1935, Warszawa: Czytelnik, 1992.
Wachowiak Stanisław, Czasy, które przeżyłem, Warszawa: Interim, 1991.
Warszawa w pamiętnikach pierwszej wojny światowej, oprac. K. Dunin-Wąsowicz, Warszawa: PIW, 1971.
Werner Stanisław, Korzenie. Sławni i bliscy z rodziny Wernerów oraz rodzin skoligaconych: Norblinów, Schuchów, Malczów, Fukierów, Meisnerów…, wyd. 1 popr., Warszawa: „Łośgraf”, 2009.
Wierzbicki Andrzej, Wspomnienia i dokumenty (1877–1920), Warszawa: PWN, 1957; t. II: 1921–1931; maszynopis w Bibliotece Instytutu Historii PAN w Warszawie.
Winnicki Zdzisław Julian, Rada Regencyjna Królestwa Polskiego i jej organy (1917–1918), wyd. 2, Wrocław: Wektory, 2017.
Witos Wincenty, Dzieła wybrane, t. 2: Moje wspomnienia, cz. 2: Lata 1918–1933, do druku przygotowali E. Karczewski, J. R. Szaflik, Warszawa–Wierzchosławice: IPN, Towarzystwo Przyjaciół Muzeum Wincentego Witosa, 2024.
Zdanowski Juliusz, Dziennik, t. 1–4, Szczecin: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, 2013–2014.
Zjednoczona Polska i Jej rządy, Warszawa: Wydawnictwo Odrodzenie Polski Karola Merperta, [1923].
License
LicenseCategory
- Archaeology
- Bibliology and information science
- Biology
- Chemistry
- Economics and management
- Ethnology and cultural anthropology
- Polish philology
- Foreign language studies
- Philosophy
- Physics
- Geography
- History
- Linguistics
- Judaica
- Culture and art
- Literary Studies
- Mathematics
- Pedagogy
- Textbooks for foreigners
- Political science and international relations
- Law
- Psychology
- Sociology
- Other
- Open Access
Series
- 100 Years of Independence
- The Academy of Local Governments
- The Academy of Management and Finance
- Handicapable
- Literary and Linguistic Analects
- Balkans XX/XXI
- Bibliotheca Litteraria
- Bibliotheca Philosophica
- Biography and Biography Research
- Byzantina Lodziensia
- Contemporary Asian Studies Series
- Digitisation
- Education for Wisdom
- Economics
- Film! Scholars
- Finance
- Gerontology
- Interdisciplinary Urban Studies
- Literary Interpretations
- Jerzy Giedroyc and...
- Jerzy Giedroyc and Witnesses of History
- Winter of Life?
- Linguistics
- Judaica Lodzensia
- Jurisprudence
- What Is Man?
- Cognitive Science
- Communication and Media
- A Very Short Introduction
- Literary Culture of Lodz
- Literary Studies
- Lodz Studies in English and General Linguistics
- Lodz in the Polish People's Republic. The Polish People's Republic in Lodz
- Manufactura Hispánica Lodziense
- Marketing
- The monographs of the Section of Disability Sociology of the Polish Sociological Association
- The Art of Learning – The Learning of Art
- Faces of Feminism
- Faces of war
- Biographical Perspectives
- Politology
- Poland and Central and Eastern Europe in the 20th Century
- Polish Film Culture
- Law
- The Polish People's Republic. Biographies
- Existence and Literature Project
- The Psychology of Everything
- Research on Science & Natural Philosophy
- Romanistyka dla Teatru
- Series Ceranea
- The Conference on Social Pedagogy under the Patronage of the Committee on Pedagogical Sciences of the Polish Academy of Sciences
- Art – Media – Culture
- Pedagogical Therapy
- Creativity and Education
- Vade Nobiscum
- Warsztaty z Geografii Turyzmu
- Early Education
- In Search for the 21st Century Ideas
- The Tower of Babel – in Polish
- Management
- Private Life of Poles in the 19th Century

